W praktyce rolniczej coraz częściej dochodzi do sytuacji, w których prace ziemne – np. układanie kabli czy linii wodociągowych – powodują trwałe uszkodzenia pola. Czy rolnik może po takim zdarzeniu liczyć na dodatkowy odszkodowanie, oprócz rekompensaty za utracone plony? Odpowiedź udziela specjalistka z zakresu prawa rolnego, Uta Rosemann, w rozmowie przeprowadzonej 20 sierpnia 2026 r. [agrarheute News].

Data i kontekst prawny – 20 sierpnia 2026

Dnia 20 08 2026 roku Uta Rosemann, adwokat specjalizująca się w agrarnym prawie, omówiła przypadek rolnika, któremu po zakończeniu prac wykopowych przyznano jedynie odszkodowanie za utracone plony. W jej wypowiedzi podkreślono, że kwestia dodatkowego odszkodowania zależy od szczegółów umowy oraz od tego, czy szkoda była „unikalna” i nieprzewidziana w ramach pierwotnego porozumienia.

Rodzaje szkód zgłoszonych przez rolników

Zgłaszane problemy obejmują zniszczenie warstwy gleby, zastąpienie naturalnego humusu żwirem oraz wypełnienie wykopów materiałem o wysokiej zawartości kamieni. Tego typu materiały mogą nie tylko obniżać żyzność pola, ale także zwiększać ryzyko uszkodzeń maszyn rolniczych podczas dalszej uprawy.

Podstawy roszczenia wg § 823 Abs. 1 BGB

Zgodnie z niemieckim kodeksem cywilnym (§ 823 Abs. 1 BGB) osoba, której szkoda została wyrządzona w wyniku czynu niedozwolonego, ma prawo do odszkodowania. Warunkiem jest wykazanie, że doszło do „unikalnego” uszczerbku, którego nie obejmowały wcześniejsze ustalenia o rekompensacie za utracony plon. W omawianym przypadku przyznano, że ziemia została wypełniona żwirem zamiast humusem – co spełnia kryterium szkody dodatkowej [agrarheute News].

Co musi zawierać umowa o odszkodowanie?

Kluczowe jest, aby dokument notarialny precyzował nie tylko wysokość wynagrodzenia za utracony plon, ale także sposób postępowania w razie wykrycia dalszych uszkodzeń gleby. Umowa nie może zawierać klauzuli wyłączającej wszystkie przyszłe roszczenia, chyba że strony wyraźnie o to zgodzą i udokumentują taką decyzję.

W praktyce oznacza to konieczność dokładnego określenia parametrów wypełnienia wykopu (rodzaj materiału, warstwy ochronne) oraz zapewnienia monitoringu stanu gleby po zakończeniu prac. Dzięki temu rolnik zachowuje możliwość dochodzenia odszkodowania, jeśli rzeczywista jakość gleby odbiega od ustaleń.

Co to oznacza dla kupujących maszyny w Polsce

Dla przedsiębiorców z sektora maszynowego – zarówno rolniczych, jak i budowlanych – kluczowe jest zwrócenie uwagi na dokumentację prac ziemnych przed rozpoczęciem eksploatacji sprzętu. W razie wykrycia nieodpowiedniego podkładu (np. żwir zamiast humusu) istnieje ryzyko uszkodzenia maszyn, co może generować dodatkowe koszty napraw i przestoje. Dlatego przy planowaniu projektów należy wymagać od wykonawców precyzyjnych zapisów w umowach oraz przeprowadzania testów gleby przed uruchomieniem maszyn.